De vernieuwingen situeren zich op het niveau van:

- de indeling van het personeel belast met de eerste hulp en de aard van de noodzakelijke middelen in functie van het aantal werknemers;
- het schrappen van de verplichte inhoud van de verbanddoos;
- opstellen van een lijst van organismen die de vorming van hulpverlener organiseren;
- basisvorming van hulpverleners.

Wat is eerste hulp?

“Het betreft het geheel van noodzakelijke handelingen die er op gericht zijn de gevolgen van een ongeval te beperken en er voor te zorgen dat de letsels niet erger worden, in afwachting van, indien nodig, gespecialiseerde hulp.”

Wat is het doel van eerste hulp?

Het doel is een slachtoffer van een ongeval of iemand die onwel is geworden, te behoeden voor een gevaarlijke situatie, en dit aan de hand van aangepaste middelen die kunnen bestaan uit onmiddellijke en voorlopige zorgen.

1. Verplichtingen van de werkgever.

1.1 Algemene verplichtingen.

- de werknemers en andere personen die aanwezig kunnen zijn op de arbeidsplaats (aannemers, onderaannemers, studenten, bezoekers, klanten) die het slachtoffer zijn van een ongeval of die onwel geworden zijn, de eerste hulp verstrekken en indien nodig een gespecialiseerde dienst alarmeren;

- zorgen dat het slachtoffer vervoerd wordt, naargelang het geval hetzij naar het verzorgingslokaal, hetzij naar zijn woning, of naar een verzorgingsinstelling (voor zover het slachtoffer kan vervoerd worden);

- zo snel mogelijk de nodige contacten leggen met de diensten gespecialiseerd in medische noodhulp en reddingswerkzaamheden en met de verzorgingsinstellingen.

Om het externe transport (taxi, ambulance,…) te verzekeren en om de gespecialiseerde diensten te kunnen alarmeren, moeten de belangrijkste telefoonnummers en adressen van deze diensten onmiddellijk beschikbaar zijn.
 

1.2 De te nemen maatregelen.

- Procedures:
o de werkgever werkt de procedures van eerste hulp uit zoals voorzien in het intern noodplan
o de werkgever treft maatregelen in geval van een ernstig en onmiddellijk gevaar.

De procedures moeten zodanig worden uitgewerkt dat de slachtoffers van een ongeval of die onwel worden zo snel mogelijk kunnen genieten van de aangepaste hulpverlening. Deze procedures betreffen inzonderheid de wijze van informeren van de werknemers over de organisatie van de eerste hulp, het interne communicatiesysteem om zo snel mogelijk de personen belast met het toedienen van de eerste hulp te bereiken, de externe communicatie met de gespecialiseerde diensten,…

- De uitrusting:
o de werkgever bepaalt welke middelen noodzakelijk zijn voor de organisatie van de eerste hulp.

- De organisatie:
o de werkgever bepaalt het aantal werknemers dat moet ingezet worden en de kwalificaties waarover zij dienen te beschikken om de eerste hulp te verlenen.

- De vorming:
o de werkgever inventariseert de specifieke risico’s verbonden aan de ondernemingsactiviteiten, waarvoor de hulpverleners hetzij de basisvorming, hetzij deze basisvorming aangevuld met een specifieke vorming, moeten verwerven.

2 De uitrusting = middelen

2.1 Het basismateriaal en de verbanddoos
De werkgever bepaalt, na advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en, indien van toepassing, het Comité:

• welk basismateriaal noodzakelijk is,
• de inhoud van de verbanddoos,
• de plaats waar dit materiaal zich bevindt,
• of aanvullingen noodzakelijk zijn.

De werkgever verifieert ook regelmatig of dit materiaal en de verbanddoos zich op de daartoe bestemde plaats bevinden.

2.2 Het verzorgingslokaal
Het verzorgingslokaal is verplicht in de ondernemingen van groep A, B of C, behalve indien uit de risicoanalyse blijkt dat dit niet noodzakelijk is.

3. De organisatie

- In de ondernemingen van groepen A, B of C, bepaalt de werkgever het aantal en de kwalificatie van het personeel belast met het toedienen van de eerste hulp.

o Deze personeelsleden zijn:
 hetzij hulpverleners met een basisvorming,
 hetzij hulpverleners met een basisvorming en specifieke kennis en vaardigheden (indien er specifieke risico’s zijn in de onderneming),
 hetzij verpleegkundigen,
 hetzij andere aangeduide werknemers.

- In de ondernemingen ingedeeld in groep D duidt de werkgever één of meerdere werknemers aan belast met het toedienen van de eerste hulp, die met dit doel zijn opgeleid maar die niet de basisvorming voor hulpverlener hebben gevolgd.

- Op het ogenblik van het aanduiden van het personeel, moet de werkgever er rekening mee houden dat de eerste hulp moet kunnen toegediend worden tijdens de volledige duur van de arbeid, dus ook op werven, bij ploegenarbeid, …

- Het bijhouden van een register van interventies in het kader van de eerste hulp
o In het register moeten minstens worden opgenomen:
 de naam van het slachtoffer,
 de naam van de persoon die de eerste hulp heeft toegediend,
 de datum van de interventie,
 de aard van de interventie (oorzaken en aard van de kwetsuren, type en middelen van eerste hulp, follow-up na de eerste hulp, …)

4 Vorming en bijscholing

4.1 Basisvorming

De basiskennis en –vaardigheden moeten toelaten dat de hulpverlener de doelstellingen bereikt, met het oog op:

• het herkennen van de levensbedreigende medische toestand van personen,
• het toepassen van de principes van de eerste hulp in afwachting van het tussenkomen van gespecialiseerde diensten.

Wanneer de activiteiten van de onderneming geen specifieke risico’s met zich meebrengen voor de werknemers is de basisvorming voldoende.

4.2 Specifieke vorming

Indien specifieke risico’s verbonden zijn aan de activiteiten van de werkgever, dient de basisvorming te worden aangevuld met een specifieke vorming gesteund op deze risico’s.

4.3 Bijscholing

De bijscholing gebeurt normaal gezien jaarlijks, behalve indien de werkgever, op basis van een voorafgaande risicoanalyse en het advies van de arbeidsgeneesheer en, indien van toepassing, het Comité, kan aantonen dat de jaarlijkse bijscholing niet nodig is.
Bijvoorbeeld, indien de hulpverleners er regelmatig toe gebracht worden eerste hulp te verlenen, is een jaarlijkse herhaling van de kennis niet steeds nodig.

5. Beroep doen op een organisator van de vorming voor hulpverleners. 

De organisatoren van een basisvorming voor hulpverleners moeten aan de voorwaarden voldoen die vastgelegd zijn in het Koninklijk Besluit.

Eenmaal de algemene directies Humanisering van de Arbeid (HUA) en Toezicht Welzijn op het Werk (TWW) hebben vastgesteld dat aan alle voorwaarden is voldaan, worden de organisatoren opgenomen op de lijst van instellingen of werkgevers die vorming en bijscholing aan hulpverleners verstrekken.
Deze lijst wordt op de website www.werk.belgie.be gepubliceerd.

6. Geldigheid van de getuigschriften van hulpverlener toegekend in het kader van de oude reglementering (ARAB)

De getuigschriften van hulpverlener individueel toegekend door de erkende organismen in het kader van artikel 177 van het ARAB zijn getuigschriften toegekend ten persoonlijken titel. Deze getuigschriften blijven dus geldig indien de houder van dergelijk getuigschrift de jaarlijkse bijscholing volgt onder de voorwaarden voorzien in het koninklijk besluit.

7. Brochure

Door de algemene directie Toezicht Welzijn op het Werk (TWW) zal een brochure met praktische richtlijnen worden opgesteld. Ze zal hoofdzakelijk handelen over de inhoud van de verbanddoos, de indeling van het personeel belast met het toedienen van de eerste hulp, de noodzaak om een verzorgingslokaal te voorzien, de inhoud van de vorming,…

Dit heeft zijn invloed op vraag 11.3 van de VCA 2008/5.1 vragenlijst en vraag 11.2 van de de VCA 2004/04 vragenlijst.

Link naar het Staatsblad : klik hier.

In het vragengedeelte is vraag 1.1 terug verplicht voor VCA* bedrijven.  De andere wijzigingen betreffen vooral het proceduregedeelte en dan met name vooral de berekening van het aantal te besteden auditdagen.

Dit dient in rekening gebracht worden in de risicoanalyse die wordt opgemaakt in vraag 2.1, op de werkinstructies van hoofdstuk 3 en het gezondheidstoezicht van hoofdstuk 9.

Link naar het Staatsblad : klik hier.